ভাৰতৰ ৰাজধানী দিল্লী ইতিহাস আৰু ঐতিহ্যৰ এক জীৱন্ত ভঁৰাল। চহৰখনৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত সিঁচৰতি হৈ আছে মোগল যুগৰ অসংখ্য অট্টালিকা, মছজিদ, সমাধি আৰু প্ৰাচীন স্থাপত্য। এনে এক ঐতিহাসিক স্থাপত্য হৈছে খাইৰ-উল-মনাজিল মছজিদ, যি দিল্লীৰ পুৰণি ঐতিহ্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন হিচাপে পৰিচিত।
দিল্লী চিৰিয়াখানাৰ সন্মুখৰ ফালে অৱস্থিত খাইৰ-উল-মনাজিল অট্টালিকাৰ ভিতৰতে আছে এই প্ৰাচীন মছজিদটো। ইতিহাস অনুসৰি, ১৫৬১-৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত মোগল সম্ৰাট আকবৰৰ ধাই মাতৃ তথা প্ৰভাৱশালী ৰাজদৰবাৰী মহিলা মহাম আংগাই এই স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰাইছিল। পাৰ্চী ভাষাৰ ‘খাইৰ-উল-মনাজিল’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে ‘সকলো অট্টালিকাৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ’।
মছজিদটোৰ স্থাপত্যৰ বিশেষত্বও যথেষ্ট আকৰ্ষণীয়। মুকলি চোতালত থকা কৰিড’ৰ আৰু কোঠাসমূহে সেই সময়ৰ স্থাপত্যশৈলীৰ আভাস দিয়ে। ইতিহাসবিদৰ মতে, এই কোঠাবোৰৰ সৈতে মাদ্ৰাছাৰো সম্পৰ্ক আছিল। অৰ্থাৎ ধৰ্মীয় উপাসনাৰ লগতে শিক্ষা আৰু জ্ঞানচৰ্চাৰ ক্ষেত্ৰ হিচাপেও এই স্থানৰ গুৰুত্ব আছিল।
কিন্তু এই ঐতিহাসিক মছজিদটোৰ আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে ইয়াৰ প্ৰাচীন কুঁৱাটো। প্ৰায় ৫০০ বছৰ পুৰণি বুলি দাবী কৰা এই কুঁৱাটোৱে আজিও স্থানীয় লোক আৰু দৰ্শনাৰ্থীৰ মাজত বিশেষ কৌতূহল সৃষ্টি কৰে। কুঁৱাটোৰ পানী মিঠা আৰু পৰিষ্কাৰ বুলি বহু লোকৰ বিশ্বাস। আনকি দূৰ-দূৰণিৰ পৰাও কিছুমান লোক এই পানী চাবলৈ বা পান কৰিবলৈ আহে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। স্থানীয় লোকৰ মতে, মছজিদটোৰ সৈতে জড়িত বহু পুৰণি পৰম্পৰা এতিয়াও জীয়াই আছে।
মছজিদলৈ নামাজ পঢ়িবলৈ অহা লোকসকলৰ বাবেও এই স্থানৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব বিশেষ। এজন নামাজীয়ে উল্লেখ কৰা মতে, তেওঁ জামা মছজিদৰ পৰিৱৰ্তে এই মছজিদলৈ আহে, কাৰণ তেওঁৰ মতে এইটো দিল্লীৰ অন্যতম প্ৰাচীন মছজিদ।
সন্ধিয়ালৈকে দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মুকলি থাকে এই মছজিদৰ দুৱাৰ। দিল্লীৰ উচ্চতম ন্যায়ালয় মেট্ৰ’ ষ্টেচন আৰু চিৰিয়াখানা বাছ ষ্টপৰ ওচৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ইয়ালৈ যাতায়াতো তুলনামূলকভাৱে সহজ।
সেয়ে আধুনিক দিল্লীৰ ব্যস্ততাৰ মাজতো খাইৰ-উল-মনাজিল মছজিদে আজিও অতীতৰ এক অধ্যায়ক জীয়াই ৰাখিছে। প্ৰায় পাঁচ শতিকা পুৰণি স্থাপত্য, ঐতিহাসিক কুঁৱা আৰু মোগল যুগৰ স্মৃতি-এই সকলোবোৰে স্থানটোক ইতিহাসপ্ৰেমী আৰু দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান কৰি তুলিছে।
